ΑΣΕΒΕΙΑ: Δείχνουν την πόρτα της εξόδου στον Ιβάν Σαββίδη — και ξεχνούν 14 χρόνια ιστορίας

Υπάρχει ένα ερώτημα που πλέον δεν μπορεί να αγνοηθεί στη Θεσσαλονίκη: Πόσο γρήγορα μπορεί ένας κόσμος να ξεχάσει από πού ξεκίνησε και πού βρίσκεται σήμερα;

Η μεταγραφή του Γιάννη Κωνσταντέλια στην Ντόρτμουντ προκάλεσε έκρηξη στο εσωτερικό του ΠΑΟΚ. Οι οργανωμένοι οπαδοί επιτέθηκαν δημόσια στον Ιβάν Σαββίδη, αποδίδοντάς του προσωπικά την ευθύνη για την πώληση και φτάνοντας στο σημείο να συγκεντρωθούν έξω από τα γραφεία της Τούμπας.

Η ανακοίνωσή τους ήταν εξαιρετικά σκληρή και έδειξε ότι ένα σημαντικό κομμάτι του οργανωμένου κόσμου θεωρεί πλέον πως η σχέση εμπιστοσύνης με τον ιδιοκτήτη έχει τραυματιστεί σοβαρά.

Η κριτική είναι δικαίωμα κάθε οπαδού. Η λήθη, όμως, είναι διαφορετικό πράγμα. Και στην περίπτωση του Ιβάν Σαββίδη υπάρχει ένα ιστορικό δεδομένο που δεν επιτρέπεται να διαγραφεί επειδή σήμερα υπάρχει θυμός για μία μεταγραφή.

Τι παρέλαβε ο Σαββίδης

Για να κρίνουμε δίκαια το σήμερα, πρέπει πρώτα να θυμηθούμε το 2012. Ο Ιβάν Σαββίδης απέκτησε τον έλεγχο της ΠΑΕ τον Αύγουστο εκείνης της χρονιάς, καταβάλλοντας περίπου 10 εκατομμύρια ευρώ για το 51% μέσω αύξησης μετοχικού κεφαλαίου.

Ο ΠΑΟΚ που παρέλαβε δεν ήταν ο σημερινός ΠΑΟΚ. Ήταν ένας σύλλογος που είχε περάσει χρόνια οικονομικής ασφυξίας, με σημαντικές υποχρεώσεις και χωρίς την οικονομική ανεξαρτησία που σήμερα θεωρείται σχεδόν αυτονόητη.

Ο Σαββίδης δεν επέλεξε τον εύκολο δρόμο. Δεν πήρε έναν ΠΑΟΚ έτοιμο. Ανέλαβε έναν ΠΑΟΚ που χρειαζόταν οικονομική εξυγίανση, κεφάλαια και, πάνω απ' όλα, σταθερότητα. Αυτό πρέπει να αποτελεί την αφετηρία κάθε σοβαρής συζήτησης για την παρουσία του στον σύλλογο.

Από την επιβίωση στη διεκδίκηση

Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο επίτευγμα της εποχής Σαββίδη. Δεν είναι μόνο τα τρόπαια. Είναι ότι άλλαξε η κανονικότητα του ΠΑΟΚ. Κάποτε το ερώτημα ήταν πώς θα επιβιώσει οικονομικά ο σύλλογος. Σήμερα το ερώτημα είναι αν θα πάρει το πρωτάθλημα. Αυτή η διαφορά είναι τεράστια.

Στην εποχή Σαββίδη ο ΠΑΟΚ κατέκτησε το ιστορικό αήττητο πρωτάθλημα και το πρώτο νταμπλ της ιστορίας του το 2019, ενώ ακολούθησε το πρωτάθλημα του 2024. Παράλληλα καθιερώθηκε ως σταθερός διεκδικητής τίτλων και δημιούργησε ένα σύστημα ακαδημιών που παράγει ποδοσφαιριστές υψηλού επιπέδου.

Και εδώ βρίσκεται μία τεράστια αντίφαση. Ο Κωνσταντέλιας, για την πώληση του οποίου σήμερα κατηγορείται ο Σαββίδης, αποτελεί ο ίδιος προϊόν αυτής της εποχής. Δεν εμφανίστηκε τυχαία στην Τούμπα. Αναπτύχθηκε μέσα σε ένα ποδοσφαιρικό οικοσύστημα που ο ΠΑΟΚ έχτισε και ενίσχυσε συστηματικά τα προηγούμενα χρόνια.

Τα χρέη που έγιναν παρελθόν

Υπάρχει και κάτι ακόμη που σήμερα μοιάζει τόσο φυσιολογικό ώστε πολλοί έχουν ξεχάσει πόσο σημαντικό ήταν. Ο ΠΑΟΚ απαλλάχθηκε από τα οικονομικά βάρη του παρελθόντος. Ο Σαββίδης είχε δηλώσει από την αρχή ότι θα αναλάβει τα χρέη του συλλόγου και στη συνέχεια προχώρησε στην αποπληρωμή των υποχρεώσεων της ΠΑΕ προς το Δημόσιο.

Αυτό άλλαξε το status ολόκληρου του οργανισμού. Ο σημερινός ΠΑΟΚ μπορεί να κάνει μεταγραφές, να πουλά ποδοσφαιριστές για μεγάλα ποσά, να σχεδιάζει επενδύσεις και να συζητά από θέση ισχύος. Το 2012 η συζήτηση ήταν πολύ διαφορετική. Και αυτή την απόσταση δεν μπορεί κανείς να τη διαγράψει επειδή διαφωνεί με την πώληση ενός ποδοσφαιριστή.

Η πώληση Κωνσταντέλια μπορεί να κριθεί – αλλά όχι να σβήσει 14 χρόνια

Εδώ χρειάζεται καθαρή σκέψη. Μπορεί κάποιος να θεωρεί λανθασμένη την πώληση του Κωνσταντέλια. Μπορεί να πιστεύει ότι ο ΠΑΟΚ έπρεπε να τον κρατήσει. Μπορεί να υποστηρίζει ότι ένας σύλλογος που θέλει να μεγαλώσει ευρωπαϊκά δεν πρέπει να αποχωρίζεται εύκολα τον καλύτερο Έλληνα ποδοσφαιριστή που ανέδειξε τα τελευταία χρόνια.

Αυτή είναι απολύτως θεμιτή ποδοσφαιρική κριτική. Άλλο όμως αυτό και άλλο να μετατρέπεται μέσα σε λίγες ημέρες ο άνθρωπος που άλλαξε την οικονομική και αγωνιστική πραγματικότητα του συλλόγου σε ανεπιθύμητο. Η ιστορία ενός συλλόγου δεν μπορεί να επαναξιολογείται κάθε φορά με βάση το τελευταίο transfer window.

Και ξαφνικά... Μυστακίδης

Εδώ εμφανίζεται ένας νέος παράγοντας που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί. Ο Αριστοτέλης Μυστακίδης. Από τον Νοέμβριο του 2025 είναι ο νέος ιδιοκτήτης της ΚΑΕ ΠΑΟΚ, μετά την ολοκλήρωση της μεταβίβασης του πλειοψηφικού πακέτου των μετοχών.

Και δεν πρόκειται για έναν συνηθισμένο επιχειρηματία. Ο 63χρονος επιχειρηματίας συγκαταλέγεται στους πλουσιότερους Έλληνες, με περιουσία που έχει υπολογιστεί σε περισσότερα από 3 δισεκατομμύρια δολάρια.

Ο κόσμος του ΠΑΟΚ βλέπει επομένως ξαφνικά κάτι που μέχρι πρόσφατα δεν υπήρχε: μία πιθανή εναλλακτική οικονομική δύναμη μέσα στην ίδια την οικογένεια του συλλόγου. Και αυτό αλλάζει ψυχολογικά πολλά.

Η «πισινή» που αλλάζει τη συμπεριφορά;

Είναι ευρέως γνωστό στη δημόσια συζήτηση γύρω από τον ΠΑΟΚ ότι το όνομα του Μυστακίδη συνδέεται πλέον με το ενδεχόμενο μελλοντικής εμπλοκής και στην ΠΑΕ. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι μπορούμε να παρουσιάσουμε ως αποδεδειγμένο γεγονός πως οι οργανωμένοι οπαδοί επιτίθενται στον Σαββίδη επειδή περιμένουν τον Μυστακίδη.

Υπάρχει όμως ένα προφανές ερώτημα που πρέπει να τεθεί: αν δεν υπήρχε ο Μυστακίδης στον ορίζοντα του ΠΑΟΚ, θα ήταν τόσο εύκολο σήμερα για ένα κομμάτι της εξέδρας να ζητά ουσιαστικά την αποχώρηση Σαββίδη;

Εδώ βρίσκεται η ουσία. Η ανθρώπινη συμπεριφορά αλλάζει όταν πιστεύεις ότι έχεις εναλλακτική. Όταν ο ΠΑΟΚ βυθιζόταν στα προβλήματά του και δεν υπήρχε κανείς έτοιμος να αναλάβει το οικονομικό βάρος του συλλόγου, οι επιλογές ήταν περιορισμένες.

Τώρα εμφανίζεται ένας άλλος εξαιρετικά ισχυρός οικονομικός παράγοντας, δηλώνει έμπρακτα την παρουσία του μέσω της ΚΑΕ και αυτομάτως δημιουργείται ένα νέο όνειρο: «Και αν αυτός μπορεί να κάνει ακόμη περισσότερα;»

Αυτό είναι απολύτως ανθρώπινο. Μπορεί όμως να γίνει και εξαιρετικά επικίνδυνο. Γιατί άλλο να επιθυμείς το καλύτερο για τον ΠΑΟΚ και άλλο να θεωρείς δεδομένο ότι ο επόμενος πλούσιος επιχειρηματίας θα είναι καλύτερος από εκείνον που ήδη απέδειξε τι μπορεί να κάνει.

Τα δισεκατομμύρια δεν είναι ποδοσφαιρικό πλάνο

Ο Μυστακίδης διαθέτει τεράστια οικονομική επιφάνεια. Αυτό είναι δεδομένο. Αλλά υπάρχει τεράστια απόσταση ανάμεσα στο «έχω χρήματα» και στο «χτίζω επιτυχημένη ποδοσφαιρική ομάδα». Το παγκόσμιο ποδόσφαιρο είναι γεμάτο ιδιοκτήτες με τεράστιες περιουσίες που απέτυχαν.

Χρειάζονται διοίκηση, scouting, ακαδημίες, εγκαταστάσεις, ποδοσφαιρικό know-how, σωστές επιλογές προπονητών και παικτών, υπομονή και –κυρίως– χρόνια για να δημιουργηθεί κουλτούρα νικητή.

Ο Σαββίδης έχει κάνει λάθη. Και έκανε αρκετά. Υπήρξαν κακές μεταγραφές, λανθασμένες επιλογές, περίοδοι διοικητικής αστάθειας και αποφάσεις που δικαιολογημένα προκάλεσαν κριτική. Αλλά υπάρχει κάτι που δεν μπορεί να αμφισβητηθεί: το project του έχει ήδη αποδείξει ότι μπορεί να κερδίσει.

Ο Μυστακίδης στην ΠΑΕ, εφόσον κάποτε υπάρξει πραγματικά τέτοια εξέλιξη, θα αποτελεί υπόσχεση. Ο Σαββίδης αποτελεί ήδη αποδεδειγμένη ιστορία. Και αυτή η διαφορά είναι τεράστια.

Ο οπαδός δικαιούται να απαιτεί – όχι να διαγράφει

Ο κόσμος του ΠΑΟΚ έχει κάθε δικαίωμα να ζητά περισσότερα. Αυτό είναι αποτέλεσμα και της ίδιας της επιτυχίας της εποχής Σαββίδη. Όταν ένας ιδιοκτήτης ανεβάζει το επίπεδο μιας ομάδας, ανεβάζει ταυτόχρονα και τις απαιτήσεις των οπαδών της.

Αλλά υπάρχει διαφορά μεταξύ απαίτησης και αχαριστίας. Να πεις «Ιβάν, διαφωνώ με την πώληση Κωνσταντέλια» είναι απολύτως θεμιτό. Να ζητάς μεγαλύτερη επένδυση είναι θεμιτό. Να απαιτήσεις καλύτερη ευρωπαϊκή παρουσία είναι θεμιτό. Να ασκήσεις κριτική για συγκεκριμένες αποφάσεις της διοίκησης είναι απαραίτητο.

Αλλά να συμπεριφέρεσαι σαν να μην υπήρξαν τα προηγούμενα 14 χρόνια επειδή εμφανίστηκε στον ορίζοντα ένας ακόμη πλουσιότερος επιχειρηματίας είναι διαφορετική υπόθεση. Και ιστορικά μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά επικίνδυνη.

Ο ΠΑΟΚ δεν είναι πλειστηριασμός δισεκατομμυριούχων

Αυτό πρέπει ίσως να είναι το σημαντικότερο μήνυμα. Ο ΠΑΟΚ δεν μπορεί να λειτουργεί με τη λογική «Ποιος βάζει περισσότερα;». Σήμερα Σαββίδης. Αύριο Μυστακίδης. Μεθαύριο κάποιος ακόμη πλουσιότερος.

Ένας μεγάλος σύλλογος χρειάζεται θεσμική συνέχεια. Χρειάζεται να κρίνει τον ιδιοκτήτη του από το έργο, τις αποφάσεις, τη συνέπεια και το σχέδιο. Όχι από τη θέση του επόμενου υποψήφιου στο Forbes. Τα χρήματα είναι απαραίτητα στο σύγχρονο ποδόσφαιρο. Δεν αποτελούν όμως από μόνα τους εγγύηση επιτυχίας.

Το ελληνικό ποδόσφαιρο έχει ξαναδεί αυτό το έργο

Και εδώ υπάρχει μία ιστορική προειδοποίηση που ο κόσμος του ΠΑΟΚ δεν πρέπει να προσπεράσει εύκολα. Κάτι αντίστοιχο συνέβη πριν από χρόνια στον Παναθηναϊκό. Ένα μεγάλο κομμάτι του κόσμου είχε στραφεί απέναντι στην οικογένεια Βαρδινογιάννη, θεωρώντας ότι υπήρχε πλέον μία ισχυρότερη και πιο φιλόδοξη εναλλακτική μέσω της πολυμετοχικότητας, με επιχειρηματίες όπως ο Ανδρέας Βγενόπουλος και ο Νικόλας Πατέρας να δημιουργούν τεράστιες προσδοκίες.

Η αίσθηση τότε ήταν γνώριμη: «Υπάρχουν άλλοι με περισσότερα χρήματα. Υπάρχει επόμενη ημέρα. Μπορούμε να γίνουμε μεγαλύτεροι». Η συνέχεια, όμως, αποδείχθηκε πολύ πιο σύνθετη. Η πολυμετοχικότητα διαλύθηκε, οι εσωτερικές συγκρούσεις πολλαπλασιάστηκαν και ο Παναθηναϊκός πέρασε στη συνέχεια μία εξαιρετικά δύσκολη περίοδο οικονομικής και αγωνιστικής αστάθειας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι δύο περιπτώσεις είναι ίδιες. Ούτε σημαίνει ότι ο Μυστακίδης θα ακολουθήσει την ίδια διαδρομή. Σημαίνει όμως κάτι πολύ πιο απλό: η ύπαρξη ενός πλουσιότερου υποψήφιου δεν αποτελεί εγγύηση καλύτερης επόμενης ημέρας. Και το ελληνικό ποδόσφαιρο έχει ήδη πληρώσει ακριβά αυτή την ψευδαίσθηση.

Τελική εκτίμηση

Η σχέση του Ιβάν Σαββίδη με ένα κομμάτι του κόσμου του ΠΑΟΚ βρίσκεται ίσως σε μία από τις πιο παράξενες καμπές των τελευταίων 14 ετών. Η πώληση του Γιάννη Κωνσταντέλια λειτούργησε ως πυροκροτητής. Η παρουσία του Αριστοτέλη Μυστακίδη δημιουργεί πλέον την αίσθηση ότι υπάρχει μία πιθανή επόμενη λύση. Και κάπου ανάμεσα στον θυμό για το σήμερα και στην προσδοκία για το αύριο υπάρχει ο σοβαρός κίνδυνος να διαγραφεί πολύ εύκολα το χθες.

Ο Σαββίδης δεν είναι υπεράνω κριτικής. Κανένας ιδιοκτήτης δεν είναι. Έκανε λάθη και πήρε αποφάσεις που μπορούν να αμφισβητηθούν. Αλλά άλλο πράγμα η κριτική και άλλο η απαξίωση. Και πολύ περισσότερο, άλλο πράγμα η απαίτηση για έναν καλύτερο ΠΑΟΚ και άλλο να συμπεριφέρεσαι σαν ο άνθρωπος που βρίσκεται πίσω από μία τεράστια αλλαγή στην ιστορία του συλλόγου να έγινε ξαφνικά περιττός.

Ο ΠΑΟΚ του 2026 δεν έχει καμία σχέση με τον ΠΑΟΚ που παρέλαβε ο Σαββίδης το 2012. Σήμερα είναι οικονομικά ισχυρότερος, δεν κουβαλά εκείνα τα χρέη που απειλούσαν την ύπαρξή του, διεκδικεί πρωταθλήματα, κατακτά τίτλους και έχει δημιουργήσει μία από τις σημαντικότερες ακαδημίες της χώρας.

Και όταν ένας Κωνσταντέλιας φεύγει για την Ντόρτμουντ με μία τεράστια μεταγραφή, αυτό δεν αποτελεί μόνο απώλεια για τον ΠΑΟΚ. Αποτελεί ταυτόχρονα απόδειξη του πόσο έχει αλλάξει το επίπεδο του οργανισμού. Μεγάλο μέρος αυτής της διαδρομής φέρει την υπογραφή του Ιβάν Σαββίδη.

Ασέβεια;

Ίσως τελικά αυτή είναι η λέξη που περιγράφει καλύτερα αυτό που κινδυνεύει να συμβεί. Να δείχνεις τόσο εύκολα την πόρτα της εξόδου στον Ιβάν Σαββίδη, ξεχνώντας μέσα σε λίγες ημέρες ποιος ήταν ο ΠΑΟΚ όταν ήρθε, τι παρέλαβε, πόσα χρήματα έβαλε, τι χρέη έκλεισε, ποιους τίτλους κατέκτησε και σε ποιο επίπεδο έχει φτάσει σήμερα ο σύλλογος.

Και να το κάνεις έχοντας στο πίσω μέρος του μυαλού σου ότι υπάρχει ήδη ο επόμενος. Ο Μυστακίδης. Ο δισεκατομμυριούχος. Ο άνθρωπος που μπορεί –ίσως– να βάλει περισσότερα. Αλλά το «ίσως» είναι ακριβώς η λέξη που πρέπει να προβληματίσει τον κόσμο του ΠΑΟΚ. Γιατί κάτι αντίστοιχο πίστεψαν κάποτε και πολλοί φίλοι του Παναθηναϊκού.

Ο κόσμος του ΠΑΟΚ δικαιούται να θυμώνει, να απαιτεί, να διαφωνεί ακόμη και κάθετα με τον Ιβάν Σαββίδη. Αλλά πριν του δείξει την πόρτα, οφείλει να κοιτάξει μία φορά πίσω. Να θυμηθεί πού βρισκόταν ο ΠΑΟΚ πριν από 14 χρόνια. Και μετά να κοιτάξει πού βρίσκεται σήμερα.

Κριτική στον Ιβάν; Ναι. Απαίτηση για περισσότερα; Φυσικά. Να του δείξουν όμως τόσο εύκολα την έξοδο επειδή θεωρούν ότι έχουν «πισινή» τον Μυστακίδη; Εκεί η κριτική σταματά. Και αρχίζει η ασέβεια.