Ivan Savvidis... He Do It Again!

Υπάρχουν στιγμές στο ποδόσφαιρο που μία απόφαση δεν κρίνεται μόνο από τα εκατομμύρια που γράφει ένα συμβόλαιο. Κρίνεται από το τι λέει για τη φιλοσοφία ενός ιδιοκτήτη, για το πώς αντιλαμβάνεται την ομάδα του και, κυρίως, για το πού θέλει να την οδηγήσει.

Η πώληση του Γιάννη Κωνσταντέλια είναι μία τέτοια περίπτωση.

Για τον ΠΑΟΚ μπορεί να αποτελεί μία τεράστια οικονομική συμφωνία. Για τον Ιβάν Σαββίδη, όμως, δημιουργεί αναπόφευκτα μία σύγκριση με ένα πολύ παλαιότερο κεφάλαιο της ποδοσφαιρικής του διαδρομής. Εκείνο της Ροστόφ.

Και όσοι θυμούνται τι συνέβη τότε, δύσκολα μπορούν να αγνοήσουν τις ομοιότητες.

Η Ροστόφ και η φιλοσοφία της οικονομικής αυτονομίας

Όταν ο Ιβάν Σαββίδης ανέλαβε τη Ροστόφ, η κατάσταση του συλλόγου ήταν δύσκολη. Χρέη, οικονομικές υποχρεώσεις, μισθοί και ένας προϋπολογισμός που απαιτούσε συνεχή χρηματοδότηση.

Ο Σαββίδης έβαλε χρήματα.

Και πολλά.

Κάλυψε υποχρεώσεις και για ένα σημαντικό διάστημα αποτέλεσε ουσιαστικά τον οικονομικό μηχανισμό που κρατούσε την ομάδα όρθια.

Σταδιακά όμως άρχισε να διατυπώνει μία διαφορετική φιλοσοφία.

Μία ποδοσφαιρική ομάδα, κατά τη δική του αντίληψη, δεν μπορούσε να εξαρτάται για πάντα από την τσέπη του ιδιοκτήτη της. Έπρεπε να αποκτήσει δικά της έσοδα και μεγαλύτερη οικονομική αυτονομία.

Και ένας από τους τρόπους ήταν προφανής:

Να δημιουργεί ποδοσφαιριστές.

Να τους αναπτύσσει.

Και όταν η αγορά προσφέρει το κατάλληλο ποσό, να τους πουλά.

Η περίφημη λογική της «ομάδας δότη» ή, σε πιο σύγχρονη ποδοσφαιρική γλώσσα, ενός selling club.

Η πώληση που άλλαξε τη σχέση με τον κόσμο

Η περίπτωση του Matthew Booth αποτέλεσε ένα από τα χαρακτηριστικότερα σημεία εκείνης της περιόδου.

Οικονομικά, η απόφαση μπορούσε να δικαιολογηθεί.

Το συμβόλαιο του αρχηγού πλησίαζε προς το τέλος του, οι απαιτήσεις για την ανανέωσή του ήταν υψηλές και υπήρχε η δυνατότητα η Ροστόφ να εισπράξει χρήματα αντί να τον χάσει αργότερα.

Σε ένα Excel η απόφαση μπορούσε να φαίνεται απολύτως λογική.

Οι οπαδοί όμως δεν βλέπουν το ποδόσφαιρο μέσα από Excel.

Για εκείνους ο Booth δεν ήταν απλώς ένα asset με συγκεκριμένη λογιστική αξία.

Ήταν ο αρχηγός.

Ήταν ένα από τα πρόσωπα της ομάδας.

Και η πώλησή του ερμηνεύτηκε ως μήνυμα ότι η διοίκηση δεν ήθελε απαραίτητα να κρατήσει τους καλύτερους ποδοσφαιριστές για να δημιουργήσει μία ισχυρότερη Ροστόφ.

Ήθελε να τους μετατρέψει σε έσοδα.

Κάπου εκεί άρχισε η σύγκρουση.

Από τους «δότες» στο «Σαββίδη φύγε»

Οι αντιδράσεις των οπαδών σταδιακά έγιναν εντονότερες.

Ακούστηκε ειρωνικά η λέξη «δότες».

Αργότερα εμφανίστηκαν συνθήματα εναντίον του ίδιου του Σαββίδη.

Το ζήτημα είχε πλέον ξεφύγει από μία απλή διαφωνία για μία μεταγραφή.

Είχε μετατραπεί σε σύγκρουση για το ποιος τελικά αποφασίζει τι πρέπει να είναι μία ποδοσφαιρική ομάδα.

Και εκεί εμφανίστηκε μία λέξη που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον σήμερα.

«Αχαριστία».

Ο Σαββίδης είχε εκφράσει την άποψη ότι ένας από τους λόγους που θα μπορούσαν να τον οδηγήσουν μακριά από τη Ροστόφ ήταν η αχαριστία των ανθρώπων της περιοχής.

Η δική του λογική είχε βάση από την πλευρά του επενδυτή:

Εγώ πληρώνω.

Εγώ καλύπτω τα χρέη.

Εγώ αναλαμβάνω τον οικονομικό κίνδυνο.

Άρα εγώ έχω και το δικαίωμα να αποφασίζω.

Από την άλλη πλευρά όμως υπήρχε ο οπαδός.

Και ο οπαδός έλεγε κάτι εντελώς διαφορετικό:

Η ομάδα δεν είναι δική σου επειδή αγόρασες τις μετοχές της.

Ήταν εδώ πριν από εσένα και θα βρίσκεται εδώ μετά από εσένα.

Αυτές οι δύο αντιλήψεις μπορούν να συνυπάρχουν όσο υπάρχουν επιτυχίες.

Όταν όμως αρχίζουν οι μεγάλες πωλήσεις, η ισορροπία γίνεται πολύ πιο εύθραυστη.

Και τώρα... Κωνσταντέλιας

Χρόνια αργότερα, ο Ιβάν Σαββίδης βρίσκεται μπροστά σε μία διαφορετική ομάδα, σε μία διαφορετική χώρα και σε εντελώς διαφορετικά οικονομικά μεγέθη.

Αλλά το ερώτημα μοιάζει παράξενα γνώριμο.

Ο Γιάννης Κωνσταντέλιας δεν ήταν για τον κόσμο του ΠΑΟΚ απλώς ένας ακόμη καλός ποδοσφαιριστής.

Ήταν κάτι περισσότερο.

Παιδί των ακαδημιών.

Ένα από τα μεγαλύτερα ταλέντα που δημιούργησε ο σύλλογος.

Ένας ποδοσφαιριστής με τον οποίο μπορούσε να ταυτιστεί η εξέδρα.

Και, κυρίως, ένας παίκτης πάνω στον οποίο πολλοί πίστευαν ότι μπορούσε να χτιστεί ο επόμενος μεγάλος ΠΑΟΚ.

Όταν λοιπόν ένας τέτοιος ποδοσφαιριστής πωλείται, η συζήτηση δεν μπορεί να τελειώνει στο ποσό της μεταγραφής.

Ακόμη κι αν το τίμημα είναι εξαιρετικό.

Το πραγματικό ερώτημα αρχίζει την επόμενη ημέρα.

Πού θα πάνε τα χρήματα;

Αυτό είναι το σημείο που θα καθορίσει τα πάντα.

Αν τα χρήματα του Κωνσταντέλια επιστρέψουν στον ΠΑΟΚ μέσα από ποδοσφαιριστές υψηλότερου επιπέδου, καλύτερες υποδομές, ενίσχυση των ακαδημιών και χρηματοδότηση ενός μεγάλου project όπως η Νέα Τούμπα, τότε η πώληση μπορεί να αποτελέσει μέρος μιας απολύτως σύγχρονης στρατηγικής.

Αναπτύσσεις.

Πουλάς ακριβά.

Επανεπενδύεις.

Και μεγαλώνεις.

Αυτό κάνουν δεκάδες εξαιρετικά οργανωμένοι ευρωπαϊκοί σύλλογοι.

Το πρόβλημα αρχίζει όταν αλλάξει μία μόνο λέξη.

Όταν το «επανεπενδύεις» γίνει «καλύπτεις».

Αν δηλαδή οι μεγάλες πωλήσεις αρχίσουν να αποτελούν βασικό μηχανισμό κάλυψης του ετήσιου προϋπολογισμού, τότε η φιλοσοφία αλλάζει.

Και τότε η σύγκριση με τη Ροστόφ γίνεται πολύ πιο δύσκολο να αγνοηθεί.

Ο ΠΑΟΚ πρέπει να αποφασίσει τι θέλει να είναι

Δεν υπάρχει σοβαρή ευρωπαϊκή ομάδα που δεν πουλά ποδοσφαιριστές.

Αυτό πρέπει να είναι ξεκάθαρο.

Το ερώτημα δεν είναι:

«Γιατί πουλήθηκε ο Κωνσταντέλιας;»

Το πραγματικό ερώτημα είναι:

«Τι θα κάνει ο ΠΑΟΚ μετά την πώληση του Κωνσταντέλια;»

Εκεί θα κριθεί η στρατηγική.

Αν μία πώληση 30, 40 ή περισσότερων εκατομμυρίων δημιουργεί έναν καλύτερο ΠΑΟΚ, τότε έχει λειτουργήσει ως μοχλός ανάπτυξης.

Αν απλώς δημιουργεί έναν οικονομικά πιο άνετο ΠΑΟΚ αλλά αγωνιστικά φτωχότερο, τότε έχουμε εντελώς διαφορετικό μοντέλο.

Και αυτό είναι κάτι που ο κόσμος αντιλαμβάνεται πολύ γρήγορα.

Η μεγάλη παγίδα της «αχαριστίας»

Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη που η ιστορία της Ροστόφ μπορεί να διδάξει.

Ο Ιβάν Σαββίδης έχει επενδύσει τεράστια ποσά στον ΠΑΟΚ.

Αυτό είναι γεγονός.

Ο ΠΑΟΚ επί των ημερών του κατέκτησε τίτλους, δημιούργησε εγκαταστάσεις, απέκτησε οικονομική σταθερότητα και επέστρεψε σε επίπεδο στο οποίο μπορεί να διεκδικεί πρωταθλήματα.

Κανείς σοβαρός άνθρωπος δεν μπορεί να διαγράψει αυτή την πραγματικότητα.

Αλλά υπάρχει μία επικίνδυνη γραμμή.

Η οικονομική προσφορά ενός ιδιοκτήτη δεν σημαίνει ότι κάθε απόφασή του πρέπει να γίνεται δεκτή χωρίς κριτική.

Και η κριτική των οπαδών δεν σημαίνει αυτομάτως αχαριστία.

Ο φίλαθλος μπορεί ταυτόχρονα να αναγνωρίζει όσα έχει προσφέρει ο Σαββίδης και να διαφωνεί έντονα με την πώληση του Κωνσταντέλια.

Τα δύο πράγματα δεν αλληλοαναιρούνται.

Αν όμως η διοίκηση αρχίσει να αντιμετωπίζει κάθε αντίδραση ως έλλειψη ευγνωμοσύνης, τότε δημιουργείται ακριβώς το ίδιο επικίνδυνο χάσμα που είχε εμφανιστεί κάποτε στη Ροστόφ.

Ivan Savvidis... He Do It Again?

Η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται ποτέ ακριβώς με τον ίδιο τρόπο.

Και ο σημερινός ΠΑΟΚ δεν είναι η Ροστόφ εκείνης της εποχής.

Τα οικονομικά μεγέθη είναι διαφορετικά.

Οι φιλοδοξίες είναι διαφορετικές.

Η σχέση του Σαββίδη με τον σύλλογο είναι διαφορετική.

Αλλά ο παραλληλισμός υπάρχει.

Ένας ιδιοκτήτης που έχει βάλει τεράστια προσωπικά κεφάλαια.

Μία προσπάθεια να γίνει η ομάδα περισσότερο οικονομικά αυτάρκης.

Μεγάλες πωλήσεις σημαντικών ποδοσφαιριστών.

Ένας κόσμος που αναρωτιέται αν αυτές οι πωλήσεις υπηρετούν την ανάπτυξη ή τη συντήρηση.

Και κάπου στο βάθος, η παλιά σύγκρουση ανάμεσα στην οικονομική λογική του ιδιοκτήτη και στη φιλοδοξία της εξέδρας.

Γι' αυτό η πώληση του Κωνσταντέλια δεν είναι το τέλος της συζήτησης.

Είναι η αρχή της.

Το καλοκαίρι που ακολουθεί θα δώσει την πραγματική απάντηση.

Αν τα χρήματα επιστρέψουν στο γήπεδο και ο ΠΑΟΚ γίνει ισχυρότερος, ο Σαββίδης θα έχει πραγματοποιήσει μία τεράστια πώληση και θα έχει χρησιμοποιήσει το κεφάλαιο για να ανεβάσει επίπεδο τον σύλλογο.

Αν όμως ο Κωνσταντέλιας αποτελέσει την αρχή ενός μοντέλου όπου τα μεγαλύτερα περιουσιακά στοιχεία πωλούνται για να συντηρείται ο μηχανισμός, τότε η παλιά ιστορία της Ροστόφ θα επιστρέψει αναπόφευκτα στη συζήτηση.

Και τότε ο τίτλος δεν θα είναι απλώς ένα λογοπαίγνιο.

Ivan Savvidis...

He Do It Again?